عمل آوری بتن
عمل آوری بتن
عمل آوری بتن یا کیورینگ، مجموعه اقداماتی است که موجب هر چه بهتر انجام شدن عمل هیدراتاسیون سیمان میشود. متداولترین روش برای این منظور، پوشاندن سطح بتن با یک لایه نازک است. عمل آوری بتن از تبخیر آب سطحی بتن جلوگیری مینماید و به مرور زمان بر اثر عوامل جوی از روی سطح بتن پاک میشود و هیچ اثر سویی بر عمر بتن ندارد. این ماده با ایجاد یک لایه شفاف بر روی بتن موجب میشود که نور آفتاب از سطح آن منعکس میشود.
مقدار مصرف مواد عمل آورنده، بستگی به صیقلی بودن سطح بتن دارد که هر چه سطح صافتر و صیقلیتر باشد، میزان مصرف آن نیز کمتر است. در هنگام کیورینگ یا عمل آوری بتن باید دقت شود که تمام سطح با مواد عمل آورنده پوشش داده شده تا هیچ گونه راه فراری برای بخار آبهای ایجاد شده وجود نداشته باشد. در صورت وجود سوراخ در سطح کیورینگ، در همان محل، ترکهایی در سطح بتن مشاهده خواهد شد که مقاومت، کارایی و دوام بتن را کاهش خواهد داد. اجرای عمل آوری بتن در سرما مقوله دیگری است. در محیطهای سرد و امکان یخ زدگی بتن بخشی از ساز و کارهای عمل آوری با استفاده از ضد یخ بتن در درون بتن انجام خواهد گرفت.
قبل از خواندن این نوشته توصیه میشود نوشتههای زیر را نیز مطالعه کنید:
عمل آوری بتن
عمل آوری بتن، روندی است که جهت حفظ رطوبت و حرارت بتن در مدت زمان معین بلافاصله پس از جاگذاری و پرداخت بتن انجام میشود. عمل آوردن در خصوصیات بتن سخت شده مانند مقاومت فشاری، دوام، مقاومت سایشی و مقاومت در مقابل یخبندان تأثیر قابل ملاحظهای دارد. عمل آوری بتن به سه شکل محافظت، مراقبت و پروراندن (عمل آوری حرارتی) برای بتن ریخته شده در قالب ضروری است.
بهترین عمل آوری رطوبتی، غرقاب کردن بتنهایی است که گیرش خود را انجام داده است. رطوبت دهی مرتب مستقیم و سپس رطوبت رسانی غیر مستقیم با لایههای جاذب و جلوگیری از تبخیر و در آخرین مرتبه شیوه جلوگیری از تبخیر (به تنهایی) است. در این شیوه از نایلون یا مواد عمل آوری استفاده میشود. افزایش طول مدت عمل آوری رطوبتی، به افزایش کیفیت مقاومتی و دوام جداول بتنی منجر میشود.
روشهای مختلف عمل آوری بتن
- عمل آوری بتن با آب: روشی است که سبب افزایش رطوبت بتن میگردد و همچنین از افت رطوبت بتن جلوگیری میکند. آب مصرفی باید دارای مواد زاید و مضر در حد مجاز استاندارد و آیین نامههای موجود باشد تا در کیفیت بتن اثر نامطلوب باقی نگذارد. همچنین استفاده از آب بسیار سرد و یا گرم، که سبب شوک حرارتی در بتن شده و سطح بتن ترک میخورد باید اجتناب کرد. روشهای مختلف عمل آوری با آب به شرح زیر است:
- ایجاد حوضچه و غوطه ورسازی: ایجاد حوضچه برای سطوح افقی مانند دالها، مناسب است. در پیرامون دال، لبههایی ساخته میشود و در درون این حوضچه آب قرار میگیرد. آب درون حوضچه نباید بیش از oC12 سردتر از بتن باشد. همچنین میتوان (قطعات پیش ساخته) را درون آب غوطه ور کرد، که در این حالت، ضوابط دمای آب باید رعایت شود.
- افشاندن آب: در دمای بیش از oC5+، روش افشاندن آب برای عمل آوری بتن بسیار مناسب است. روند افشاندن آب باید پیوسته باشد، در صورتی که افشاندن با وقفه انجام پذیرد، باعث تر و خشک شدن میگردد و در نتیجه عارضه پوسته شدن در سطح بتن بروز میکند. آب افشانی معمول در برخی از کارگاههای کشور ما، علاوه بر ایجادتر و خشک شدن، باعث شوک حرارتی نیز میگردد، زیرا با خشک شدن سطح در زیر آفتاب دمای سطح بتن بالا رفته و با پاشیدن آب خنک، مشکل ترک خوردگی وجود خواهد داشت.
- پوششهای خیس : در صورتی که نتوان به طور مداوم با افشاندن آب، سطح بتن را مرطوب نگه داشت، استفاده از پوششهای جاذب آب از قبیل چتایی، گونی، گلیم و حصیر برای عمل آوری بتن توصیه میشود. چتایی نو باید قبل از مصرف، کاملا شسته شود تا مواد قابل حل آن پاک شده و قابلیت جذب آن بیشتر شود. همچنین در صورت استفاده از گونی، که قبلا حاوی مواد شیمیایی یا شکر و… بوده، لازم است قبل از مصرف، گونی کاملا شسته شود، زیرا برخی از مواد شیمیایی میتوانند همراه آب عمل آوری، در بتن جوان نفوذ کرده و ضمن اختلال در گیرش بتن، مقاومت و دوام آن را کاهش دهند. با افزایش وزن چتایی یا سایر پوششهای جاذب، امکان نگهداری آب توسط آن بیشتر میشود و نیاز به مرطوب کردن متوالی آن کمتر میگردد. در غیر این صورت بهتر است از دو لایه چتایی استفاده شود. چنانچه ورق پلاستیک بر روی چتایی قرار داده شود، از تبخیر آب چتایی جلوگیری میگردد که مشابه عمل آوری عایقی خواهد بود. این نوع پوششها باید به نحوی روی سطح بتن قرار گیرند که لبه آنها حدود 100 میلی متر روی هم قرار داده شوند و بلافاصله پس از آنکه بتن به اندازه کافی سخت شد، بر روی سطح قرار داده شوند. اگر زمانی که بتن در حالت خمیری است، پوشش روی آن قرار داده شود، سطح بتن آسیب میبیند. پوشش باید تمام سطح بتن را بپوشاند و به طور مداوم خیس نگاه داشته شود. برای مقاطع کوچک بتن، عمل آوردن بتن با استفاده از خاک، ماسه، خاک اره، کاه و پوشال خیس مناسب است. ضخامت این نوع پوششها باید حداقل 50 میلی متر باشد و تمام سطح بتن پوشانده شود و به طور مداوم خیس نگاه داشته شود. میتوان از پوشال خیس برای عمل آوری بتن استفاده کرد. ضخامت لایه کاه، 100 میلی متر و پوشال باید حداقل 150 میلی متر باشد و در صورت وزش باد با شبکه سیمی و یا چتایی روی آنها پوشانده شود تا وزش باد سبب حرکت کاه و یا پوشال نگردد. به طور کلی این نوع پوششها ممکن است باعث تغییر رنگ سطح بتن شوند و در همه موارد، مانند سطوح قائم امکان به کارگیری از آنها وجود ندارد.
- عمل آوردن با بخار در فشار اتمسفر: این روش برای سازههای بتنی واقع در محیطهای بسته یا اعضا و قطعات پیش ساخته به كار گرفته میشود. در این شیوه عمل آوردن، كلیه مراحل باید قبلا به تأیید دستگاه نظارت برسد. بسته به مشخصات سازه و شرایط محیط، عمل آوردن با رعایت مراحل زیر صورت میگیرد.
- مرحله اول: ریختن و تراكم بتن در قالب و حفظ آن در هوای آزاد به مدت 2 الی 5 ساعت.
- مرحله دوم: افزایش دما در خیمه بخار تا رسیدن به دمای حداكثر طی مدت 2.5 ساعت.
- مرحله سوم: حفظ مجموعه در دمای ثابت به مدت 6 تا 12 ساعت.
- مرحله چهارم: كاهش تدریجی دما از دمای حداكثر به دمای مورد نظر در فاصله زمانی حدودا 2 ساعت.
برای مشاورهی رایگان میتوانید با شمارههای ۰۹۱۲۲۴۶۰۰۸۹ | ۰۹۱۲۱۴۷۱۸۴۷ به طور مستقیم تماس بگیرید.
نظرات خود را در ارتباط با این نوشته ما بنویسید.
با آرزوی بهترینها.
علی
آبان 1403چطور میشه در مناطق سردسیر، عملآوری بتن رو بهینه انجام داد؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
با استفاده از پوششهای عایق، گرم کردن آب یا مصالح، عملآوری با بخار و افزودنیهای شتابدهنده.
رضا
آبان 1403پوشش خیس چه مزیتی در نگهداری بتن داره؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
رطوبت یکنواخت روی سطح حفظ میکنه و از تبخیر سریع جلوگیری کرده، مقاومت و دوام بتن رو افزایش میده.
سمیعی
آبان 1403آیا استفاده از ضدیخ برای عملآوری بتن پیشنهاد میشه؟
عسکری
آبان 1403عملآوری بتن با افشاندن آب چه معایبی داره؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
نیاز به نیروی کار زیاد، هدررفت آب، عدم یکنواختی رطوبت و دشواری در شرایط باد یا گرما.
معین
آبان 1403مدت زمان لازم برای عملآوری بتن چقدره؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
معمولاً ۷ روز برای بتن معمولی و تا ۱۴ روز برای بتن مقاوم یا با شرایط محیطی خشک.
مجتبی
آبان 1403عملآوری با بخار برای همه نوع سازهها مناسبه؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
نه؛ بیشتر برای پیشساختهها و بتنهای با اشغال قالب محدود، در سازههای صلب و صنعتی کاربرد داره.
خانزادی
آبان 1403آیا استفاده از نایلون برای جلوگیری از تبخیر آب بتن روش موثریه؟
ایمان
آبان 1403دمای آب در حوضچهها باید چقدر باشه؟
ایرج
آبان 1403پوشال خیس چطور از ترک خوردن بتن جلوگیری میکنه؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
با حفظ رطوبت سطح بتن، عملآوری طولانیتر و کاهش انقباض سطحی، از ترک جلوگیری میکنه.
حیدری
آبان 1403عملآوری حرارتی بیشتر کجاها استفاده میشه؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
در بتنهای سنگین و پروژههای صنعتی، برای تسریع گیرش و کاهش ترک حرارتی.