معرفی 8 دیاگرام در معماری

همان‌طور که می‌دانید طرح و ایده پشت هر پروژه تعیین کننده کیفیت آن است و اهمیت بسیاری دارد. همچنین در حال حاضر به دلیل محدودیت در متراژ و فضای در دسترس، اهمیت دیاگرام معماری بیش‌تر شده است. هدف و تفکری که پشت طراحی یک سازه وجود دارد در قدرت آن طرح و در نتیجه میزان کارایی ساختمان موثر است.

قبل از خواندن این نوشته توصیه می‌شود نوشته‌های زیر را نیز مطالعه کنید:

• دیاگرام در معماری
• انواع دیاگرام در معماری

معرفی 8 دیاگرام در معماری

دیاگرام معماری

دیاگرام معماری طرح یا عکسی است که تفکر معمار را به صورت سازماندهی شده نشان می‌دهد. یک دیاگرام معماری از آنجایی اهمیت دارد که تفکر و ایده پشت هر طرح معماری را به‌ طور واضح بیان می‌کند. همچنین می‌توان دیاگرام را زبانی ترسیمی برای بیان صحیح افکار تعریف کرد.

یک دیاگرام معماری با استفاده از دو ابزار نوشتاری و گرافیکی تفکر پشت طرح و روند طراحی را به مخاطبان نمایش می‌دهد. این دو ابزار در کنار هم به معمار این امکان را می‌دهد که ارتباط فضاهای مختلف در سازه، اولویت‌های مطرح شده در طرح و‌… را به خوبی به مخاطبان منتقل کند.

تاریخچه دیاگرام

ریشه کلمه diagram از زبان لاتین و یونانی نشات می‌گیرد و از دو بخش dia به معنای میان و gramma به معنای رسم کردن تشکیل شده است. دیاگرام‌ها نمایشی گرافیکی از مفاهیم مختلف هستند که در حوزه‌های مختلفی و به منظور ساده کردن موضوعات پیچیده استفاده می‌شوند. برخی افراد دیاگرام‌های معماری دوران ویتکار که چند دهه پس از میلاد مسیح برای شرح دادن معماری دوره رنسانس استفاده شده است را مبدا دیاگرام معماری می‌دانند.

هدف و مزایای ترسیم دیاگرام

یک دیاگرام مانند به یک عکس ارزش هزار کلمه را دارد و باعث می‌شود کاربران مربوطه طرح معماری را بهتر درک کنند و بتوانند در تصمیم گیری‌ها درباره قسمت‌های مختلف سازه از آن استفاده کنند. این دیاگرام‌ها بسته به زمان و نحوه استفاده از آن‌ها کارکردهای متفاوتی دارند. در مراحل اولیه فرآیند طراحی، اغلب برای کمک به تفکر و کمک به معماران در حل مشکلات استفاده می‌شوند.

با پیشرفت پروژه، می‌توان از آن‌ها برای توضیح موارد مورد نیاز و به عنوان منبع مرجع برای افراد دخیل در پروژه استفاده کرد. در طول فرآیند طراحی و پس از آن، دیاگرام‌های معماری برای برقراری ارتباط بین ایده‌ها در میان همکاران، مشتریان و اعضای عمومی استفاده می‌شوند. دیاگرام‌ها همچنین این مزیت را دارند که می‌توانند انواع مختلف اطلاعات را در یک تصویر نشان دهند و باعث کاهش ابهامات شوند.

انواع دیاگرام معماری

دیاگرام‌ها انواع بسیار گسترده‌ای دارند و از نظر شکل ظاهری بسیار متفاوت هستند اما هدف از ترسیم همه آن‌ها ساده سازی مفاهیم پیچیده و ایجاد ارتباط میان اجزای مختلف سازه است.

دیاگرام حبابی

دیاگرام حبابی اغلب در ابتدا یا مراحل اولیه پروژه ترسیم شده و برای نمایش ارتباط اعضا مختلف و عملکرد آن‌ها در یک سازه استفاده می‌شود که یکی از پرکاربردترین دیاگرام‌های معماری است. دیاگرام حبابی در معماری به معماران کمک می‌کنند مناطقی از خانه را که در نقشه‌ها گنجانده می‌شوند شناسایی کنند و برای برنامه ریزی و سازماندهی فضا استفاده می‌شوند. این نوع از دیاگرام از دایره یا بیضی‌هایی تشکیل شده که روی یک ورق کاغذ کشیده می‌شوند و به معمار کمک می‌کند تا مکان اتاق‌هایی را که باید در پلان یک خانه یا ساختمان تجاری گنجانده شود، شناسایی کند. آن‌ها برای ترسیم دیاگرام حبابی از طبقه اول شروع می‌کنند و به سمت بالا می‌روند. در این نوع دیاگرام هر حباب به عنوان یک اتاق محسوب می‌شود و هدف آن درک نحوه اتصال اتاق‌ها و چگونگی جریان فضاها از یکی به دیگری است. با استفاده از دیاگرام حباب، معمار قادر خواهد بود بهترین گزینه چیدمان را برای ملک، اضافه کردن فضا، بازسازی و‌… پیدا کند.

دیاگرام اگزونومتریک

دیاگرام اگزومتریک که به آن parallel projection یا آکسونومتری نیز گفته می‌شود، نمای بیرونی سازه را بصورت پروجکت موازی نشان می‌دهد و به مخاطبان امکان می‌دهد هر دو طرف یک ساختمان را در یک تصویر مشاهده کنند. این نوع دیاگرام به عنوان وسیله‌ای برای نمایش اجسام سه بعدی، بسیار پرکاربرد است. دیاگرام اگزومتریک یک راه بسیار کارآمد برای نشان دادن یک پروژه است زیرا نه تنها طرح‌های مفهومی، بلکه جزئیات ساخت و ساز را نیز بصورت واضح و مناسب آموزش نشان می‌دهد. این دیاگرام به ما امکان می‌دهد موقعیت بیننده را در زوایای مختلف مشاهده کنیم و چندین ترکیب بصری از طرح ایجاد کنیم که می‌تواند در پاسخگویی به سؤالات پیمانکار یا مشتری کمک کند.

دیاگرام مقطع

دیاگرام مقطع با ایجاد یک برش عمودی از سازه، جزئیات داخلی ساختمان را نمایش می‌دهند. این نوع دیاگرام برای ساختمان‌ها، بسیار کاربردی است؛ زیرا نمایی از فضاها و سازه‌های اطراف را در یک صفحه عمودی ارائه می‌دهد که می‌تواند روابط بین بخش‌های مختلف ساختمان‌ها را که ممکن است در نقشه‌های پلان آشکار نباشد، آشکار کند. نقشه‌های پلان نیز در واقع یک نوع مقطع هستند، اما آن‌ها ساختمان را در یک صفحه افقی به جای عمودی برش می‌دهند. البته این نوع دیاگرام فقط طرح اولیه پروژه را نشان می‌دهند؛ بنابراین برای ساخت بنا نمی‌توان از آن‌ها استفاده کرد. این نوع دیاگرام که جزئیات کم‌تری نسبت به باقی دیاگرام‌ها دارد، وظیفه بررسی و توصیف محیط اطراف سازه را دارد. دیاگرام بستر پروژه که نمایی از بالا را به ما می‌دهد، نشان دهنده ارتباط و چگونگی تعامل سازه با محیط اطراف آن است.

در این نوع دیاگرام تمامی موجودات خارجی که ممکن است با یک سازه تعامل داشته باشند نشان داده می‌شود، در این دیاگرام سازه بدون هیچ جزئیاتی از ساختار داخلی آن، در مرکز قرار می‌گیرد و توسط تمام سیستم‌ها، محیط‌ها و فعالیت‌های تعاملی و‌… احاطه می‌شود. هدف از دیاگرام بستر طرح، متمرکز کردن توجه بر عوامل و رویدادهای خارجی است که باید برای ساخت و توسعه سازه در نظر گرفته شوند. این نوع دیاگرام معماری در اوایل یک پروژه و برای توافق کردن در مورد محدوده مورد بررسی تهیه و استفاده می‌شود و معمولا در سند الزامات گنجانده می‌شوند. این دیاگرام باید توسط همه ذینفعان پروژه خوانده شود، بنابراین باید به زبان ساده نوشته شوند تا ذینفعان بتوانند موارد داخل سند را درک کنند و بتوانند محدودیت‌ها و مشکلات احتمالی را متوجه شوند.

دیاگرام برنامه‌ای

دیاگرام‌های برنامه‌ای (Programmatic) چیدمان ساختمان از نظر برنامه و کاربرد را نشان می‌دهند و برای تجسم نحوه ارتباط کاربرد قسمت‌های مختلف با فرم ساختمان استفاده می‌شود. این دیاگرام‌ها معمولا شبیه دیاگرام‌های پلان‌، مقطعی و آکسونومتری هستند و شکل ساختمان را براساس عملکرد مورد نظر هر منطقه بررسی می‌کنند.

دیاگرام سیرکولاسیون

در معماری، سیرکولاسیون به نحوه حرکت افراد و تعامل با یک ساختمان اشاره دارد؛ دیاگرام سیرکولاسیون نیز یکی دیگر از انواع دیاگرام‌های معماری است که نحوه حرکت کاربران در ساختمان و چگونگی دسترسی آن‌ها به بخش‌های مختلف را نمایش می‌دهد. دیاگرام سیرکولاسیون به ویژه در ساختمان‌های عمومی، از اهمیت بالایی برخوردار است. سازه‌هایی مانند آسانسور، پله برقی و راه پله که اغلب به عنوان عناصر گردشی نامیده می‌شوند، در این نوع دیاگرام نقش مهمی دارند، زیرا همه افراد باید از همه بخش‌های سازه به آن‌ها دسترسی داشته باشند. هدف این نوع دیاگرام اغلب بهینه سازی حرکت افراد در یک ساختمان است.

دیاگرام تناسباتی

این نوع دیاگرام یک مقیاس مرجع دارد که همه اجزا و قسمت‌ها براساس آن ترسیم می‌شوند. یک دیاگرام تناسبات به منظور ایجاد درک بهتر از ابعاد مختلف یک سازه ساخته می‌شود. همچنین با استفاده از این نوع دیاگرام می‌توان نحوه ارتباط و تعامل یک ساختمان با ساختمان‌های مجاور را بهتر درک کرد.

دیاگرام حس مکان

دیاگرام حس مکان به منظور درک عوامل محیطی مانند نور، سایه و چگونگی تاثیر آن‌ها بر احساسات مختلف انسان ترسیم می‌شود. این نوع دیاگرام یکی از انتزاعی‌ترین دیاگرام‌ها محسوب می‌شود.

دیاگرام پلانیمتریک یا پلان سنجی

در این نوع دیاگرام که ابعاد و مقیاس آن با واقعیت متفاوت است، نمای داخلی، عناصر ساختمان و نقشه‌ها نشان داده می‌شود.

برای مشاوره‌ی رایگان می‌توانید با شماره‌های ۰۹۱۲۲۴۶۰۰۸۹ | ۰۹۱۲۱۴۷۱۸۴۷ به طور مستقیم تماس بگیرید.

نظرات خود را در ارتباط با این نوشته ما بنویسید.

با آرزوی بهترین‌ها.