روشهای پایدار سازی گود
روشهای پایدار سازی گود
یکی از مسائلی که در اجرای گودبرداری بسیار حائز اهمیت است، انتخاب روش مناسب پایدارسازی گود است. در پروژههای ساختمان کوچک خیلی نمیتوان از روشهای مختلف و متفاوت استفاده کرد، زیرا هم ممکن است نیازی به پایدارسازی به روشهای خاص نباشد و هم در ثانی از نظر اقتصادی ممکن است برای پروژه مقرون به صرفه نباشد. به همین دلیل تنوع این روشها در پروژههای بزرگتر و خاصتر بیشتر کابرد دارد و طراحان میتوانند با آنالیزهای خاص نسبت به موقعیت پروژه، هزینههای طرح، مشخصات خاک محل و محدودههای محاور گود بهینهترین طرح را انتخاب نمایند.
قبل از خواندن این نوشته توصیه میشود نوشتههای زیر را نیز مطالعه کنید:
روشهای پایدار سازی گود
برای پایدار سازی گود هفت روش مرسوم وجود دارد که بنا به شرایط مختلف استفاده از هر کدام مزیتهای خاصی برای طراح و پیمانکار خواهد داشت.
- مهاربندی یا میخکوبی یا نیلینگ (Soil Nailing).
- پایدارسازی گود به روش دوخت به پشت یا تای بیم یا انکراژ (Tie Beam Or Anchor).
- روش دیواره دیافراگمی (diaphragm pile wall).
- روش سپرکوبی (Sheet Pile).
- سازه نگهبان گود به روش خرپایی.
- سازه نگهبان گود به روش مهار متقابل.
- روش اجرای شمع (pile).
پایدارسازی گود به روش مهاربندی یا میخکوبی یا نیلینگ
در این روش که به صورت چند مرحلهای صورت میگیرد پس از حفاری به عمق 1 تا 2 متر (عمقی که خاک تا 48 ساعت پایدار باقی بماند.)، دیوارههای خاک به وسیله دستگاههای مخصوص به صورت مایل به قطری حدود 10 الی 15 (براساس طراحی) حفاری میشود. پس از این کار میلگرد در داخل حفرهها قرار میگیرد و با ماشین الات مخصوص داخل حفرهها دوغاب تزریق میشود تا گیرش میلگرد در دیواره صورت بپذیرد. این کار در فواصل مشخص برای تمام محدوده حفاری اول انجام میشود. در انتها یک لایه شاتکریت به عنوان پایدارسازی موقت روی دیواره پاشیده میشود و بعد به سراغ گام بعدی حفاری خواهیم رفت. این روش تا رسیدن به ارتفاع کف گود تکرار خواهد شد.
پایدارسازی گود به روش دوخت به پشت
روش دوخت به پشت نیز مشابهتهای بسیاری با روش مهاربندی یا نیلینگ دارد با این تفاوت که در این روش، به جای استفاده از از میلگرد از کابلهای مخصوص پیش تنیده استفاده میشود. تفاوت روش نیلینگ با انکراژ در این است که در روش نیلینگ ما از میلگرد استفاده میکنیم بدون اعمال نیروی پیش تنیدگی، اما در روش انکراژ از کابلهای فولادی به جای میلگرد استفاده میشود که پس از تزریق دوغاب و در حین گیرش اولیه با جکهای مخصوص کشیده میشوند و پس از گیرش نهایی دوغاب، جکها آزاد میشوند تا کابلها با نیروی پیش تنیده، فشار مضاعفی به خاک در راستای پایداری آن وارد نمایند.
پایدارسازی گود به روش دیواره دیافراگمی
در این روش به کمک دستگاههای حفاری ویژه، محل دیوار نگهبان را حفر میکنیم. سپس به صورت همزمان گل بنتونیت و سیمان را تزریق میکنیم تا از ریزش دیوارهای حفاری شده جلوگیری کند. بعد از این کار شبکه آرماتوربندی دیوار را در داخل محل حفاری قرار میدهیم و پس از آن شروع به بتن ریزی می کنیم. معمولا برای این نوع پایدار سازی از بتنهای روان با کارایی زیاد استفاده میکنند.
پایدارسازی گود به روش سپرکوبی
در این روش پایدارسازی ابتدا طرفین گود را با استفاده از صفحات فولادی، به صورت سپرهایی در داخل خاک میکوبیم. سپس تا رسیدن به تراز کف گود خاکبرداری میکنیم. بعد از حفاری در کمرکش سپرها و بر روی آنها، تیرهای پشت بند افقی نصب میکنیم. سپس قیدهای قائم را به صورت عمود بر صفحه سپرها به پشت بندهای افقی متصل میکنیم.
پایدارسازی گود به روش خرپایی
روش خرپا یکی از متداولترین روشهای پایدارسازی گود، به خصوص گودهای ساختمانهای شهری است. در این روش ابتدا پیش از خاک برداری، در محل دیوارهای گود، شمعهایی را به ارتفاع بیش از ارتفاع تا کف گود ایجاد میکنند تا المانهای قائم را در آن قرار بدهند. برای گیردار کردن این المانها انتهای شمعها را شبکه ارماتور میبندند و المان قائم را در آن قرار میدهند و آن را بتن ریزی میکنند تا به صورت المان قائم یک سرگیردار شود. پس از این مرحله به صورت مایل تا تراز کف گود خاکبرداری صورت میگیرد. (شیب حفاری مایل باید به گونهای باشد که خاک پایدار بماند.) بعد از حفاری بخش داخلی گود که محل قرارگیری انتهای المانهای مورب خواهد بود را قالب بندی و آرماتور بندی میکنند و صفحات بیس پلیت (BasePlate) یا صفحات اتصال را روی فونداسیون جانمایی میکنند. پس از این کار بتن بخش میانی فونداسیون را میریزند و بعد از آن المان مورب را از بخش بالای المان قائم به صفحات روی فونداسیون متصل میکنند. تا این مرحله تنها بخشهای مثلثی شکلی از خاک برداشته نشده محصور بین المان مورب و المان قائم در دور تا دور گود باقی مانده است. در این مرحله شروع به برداشتن این خاک تا ارتفاع المان افقی خرپا میکنیم. این کار را در دور تا دور گود تکرار میکنیم. به صورت گام به گام المانهای مورب و افقی داخل خرپا را پس از هر مرحله خاکبرداری نصب میکنیم تا فرآیند خاکبرداری داخل گود با استفاده از پایدار سازی به روش خرپا تکمیل گردد.
پایدارسازی گود به روش مهار متقابل
پایدارسازی گود به روش مهار متقابل شباهتهایی با روش خرپایی دارد. در این روش نیز المانهای قائم در داخل شمعهایی به طول بیش از ارتفاع گود قرار میگیرند که انتهای آنها با بتن به صورت گیردار در داخل شمعهای مهار شده است. این المانهای قائم میتوانند پروفیلهای H شکل یا I شکل باشند. بعد از جانمایی این المانهای قائم در دو طرف دیوارهای گود، آنها را به کمک تیرها و المانهای افقی شکل به صورت خرپا به یکدیگر متصل میکنیم تا بتوانند به پایداری یکدیگر کمک کنند. روش مهار متقابل بیشتر مناسب گودهایی است که دارای عرض کم هستند و برای گودهای عریض مناسب نیست.
پایدارسازی گود به روش اجرای شمع
در این روش در پیرامون گود، بسته به سازه نگهبان گود با توجه به نوع خاک و مشخصات گود، میتوانیم شمعهای پیش ساخته یا درجا را ایجاد کنیم. بدین منظور در فواصل مشخص چاههای با قطر طراحی شده حفاری میگردند و با استفاده از شبکه آرماتور و بتن ریزی سازه اصلی نگهبان شکل میگیرد. شمعها میتوانند علاوه بر حالت بتنی به صورت فولادی و چوبی نیز باشند. در این روش فشار جانبی خاک را شمعها تحمل میکنند که به صورت یک سر گیردار هستند و معمولا 0.3 ارتفاع شمع طول گیرداری انتهای آن است.
برای مشاورهی رایگان میتوانید با شمارههای ۰۹۱۲۲۴۶۰۰۸۹ | ۰۹۱۲۱۴۷۱۸۴۷ به طور مستقیم تماس بگیرید.
نظرات خود را در ارتباط با این نوشته ما بنویسید.
با آرزوی بهترینها.
نجفی
آبان 1403چه زمانی باید از روشهای پایدارسازی مانند دیواره دیافراگمی استفاده کرد؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
وقتی عمق گودبرداری زیاد باشه، خاک سست باشه یا ساختمانهای مجاور نیاز به حفاظت داشته باشن.
مهدی
آبان 1403آیا روشهای پایدارسازی برای پروژههای با عمق زیاد هم کاربرد دارند؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
بله، مخصوصاً دیوارهای دیافراگمی و شمعها برای گودبرداریهای عمیق کارایی بالایی دارن.
اکبری
آبان 1403در گودبرداریهای شهری، کدام روش پایدارسازی معمولتر است؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
دیوارهای دیافراگمی و شمعهای نگهدارنده معمولترین روشها برای گودبرداریهای شهری هستن.
شیما
آبان 1403تفاوتهای اصلی بین روشهای انکراژ و نیلینگ چیه؟
لعیا
آبان 1403چطور میشه تعیین کرد که کدوم روش پایدارسازی برای یک پروژه خاص بهتره؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
با بررسی خاک، عمق گودبرداری، بار ساختمان، شرایط آبوهوایی و هزینه، مهندس سازه بهترین روش را انتخاب میکنه.
حیدری
آبان 1403هزینه اجرای پایدارسازی گود چطور محاسبه میشه؟
صبا
آبان 1403آیا شرایط آب و هوایی بر انتخاب روشهای پایدارسازی تأثیر داره؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
بله، رطوبت، بارندگی و سطح آب زیرزمینی روش پایدارسازی و نوع مصالح را تحت تأثیر قرار میده.
افشاری
آبان 1403آیا استفاده از شمعها در همه نوع خاک مناسب است؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
نه، کارایی شمعها بستگی به نوع خاک و بار ساختمان داره؛ در خاکهای بسیار سنگی یا سخت روشهای دیگر مناسبتره.
مهرناز
آبان 1403در شرایط خاک سست، کدام روش پایدارسازی بیشتر توصیه میشود؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
استفاده از دیوارهای دیافراگمی یا شمعهای نگهدارنده توصیه میشه، چون مقاومت بالایی در خاک سست دارن.
وحید
آبان 1403چرا باید در گودبرداریهای عمیق از روشهای پایدارسازی استفاده کرد؟
مهندس حبیبی
آذر 1404سلام
برای جلوگیری از ریزش دیوارهها، حفظ ایمنی کارگران و پایداری ساختمانهای مجاور، پایدارسازی ضروریه.